چطور میشه تیغه تراش رو تمیز یا ضدزنگ کرد؟
هیچ چیز بدتر از این نیست که وسط نوشتن جزوه یا طراحی، بخواهید مدادتان را تراش کنید و صدای «کرچ» شکستن نوک مداد را بشنوید. اکثر ما در این لحظه فکر میکنیم عمر تراش تمام شده و باید آن را دور بیندازیم. اما دست نگه دارید! در ۹۰ درصد مواقع، تراش شما کند نشده است؛ بلکه تیغه آن با چربی، گرافیت مداد یا یک لایه نازک زنگزدگی پوشیده شده است. در این مقاله کوتاه و کاربردی از فانتزی سنتر، یاد میگیریم چطور با وسایل ساده خانگی، جان تازهای به تراشهای مورد علاقهمان بدهیم.
چرا تراش نمیتراشد؟
قبل از شروع جراحی! باید بدانید مشکل از کجاست. معمولاً سه دلیل اصلی وجود دارد:
- انباشتگی گرافیت و چوب: خردههای ریز مداد زیر تیغه گیر کرده و مانع برش میشوند.
- زنگزدگی نامرئی: رطوبت هوا باعث ایجاد لکههای ریز زنگ روی لبهی تیز تیغه شده است.
- چربی مدادهای شمعی: اگر با تراش معمولی مداد شمعی یا آرایشی تراشیده باشید، یک لایه موم روی تیغه را گرفته است.
گام اول: تمیزکاری خشک (رفع گرفتگی)
اولین قدم، باز کردن راه تنفس تیغه است.
- پیچ را باز کنید: اگر تراش شما پیچ دارد، با یک پیچگوشتی ریز (مثل پیچگوشتی عینک) تیغه را جدا کنید.
- مسواک زدن: با یک مسواک کهنه یا گوشپاککن، فضای زیر تیغه و لبههای آن را محکم تمیز کنید تا تمام گردههای سیاه گرافیت پاک شوند.
- نکته مهم: هرگز، تکرار میکنیم، هرگز تراش فلزی را با آب نشویید! آب دشمن اصلی تیغه است و باعث زنگزدگی فوری میشود.
گام دوم: رفع زنگزدگی با معجونهای خانگی
اگر روی تیغه لکههای قهوه ای یا کدر میبینید، وقت مبارزه با اکسیداسیون است.
- روش سرکه: تیغه (فقط تیغه فلزی) را جدا کنید و به مدت ۵ تا ۱۰ دقیقه در یک ظرف کوچک سرکه سفید بیندازید. اسید سرکه زنگها را در خود حل میکند. سپس آن را خارج کرده و فوراً کاملاً خشک کنید.
- روش WD-40 (اسپری روانکننده): اگر در جعبه ابزار منزل اسپری WD-40 دارید، کمی از آن را روی گوشپاککن بزنید و روی تیغه بکشید. این ماده هم زنگ را میبرد و هم از زنگزدگی بعدی جلوگیری میکند.
گام سوم: تیز کردن تیغه
شاید باور نکنید، اما تیغه تراش هم مثل چاقو قابل تیز شدن است (البته تا حدودی).
- اگر سنگ چاقوتیزکن ظریف دارید، میتوانید تیغه باز شده را به آرامی و با زاویه دقیق روی آن بکشید (فقط چند بار).
- ترفند سمباده: یک مداد را بردارید و کمی کاغذ سمباده نرم دور نوک آن بپیچید و سعی کنید آن را بتراشید! اصطکاک سمباده با تیغه میتواند لبههای آن را کمی پلیش و تیز کند.
۳ قانون طلایی برای افزایش عمر تراش
حالا که تراشتان مثل روز اول شد، بیایید کاری کنیم که دیگر خراب نشود:
- مداد شمعی ممنوع: برای مدادهای شمعی و روغنی، حتماً از تراشهای پلاستیکی مخصوص استفاده کنید. تراشهای فلزی معمولی با مومِ مداد شمعی مسدود و کند میشوند.
- تخلیه فوری: مخزن تراشهای مخزندار را زود به زود خالی کنید. فشار خردهتراشها به تیغه آسیب میزند.
- دشمنی با رطوبت: تراش را در مکانهای مرطوب نگذارید و اگر خیس شد، بلافاصله با سشوار یا دستمال خشکش کنید.
مرگ تراش، چه زمانی دیگر هیچ ترفندی کارساز نیست؟
با تمام ترفندهایی که گفتیم، گاهی اوقات واقعیت این است که عمر مفید تیغه تمام شده و اصرار بر استفاده از آن، فقط باعث هدر رفتن و کوتاه شدن مدادهای نازنین شما میشود. اگر نشانههای زیر را دیدید، بدون عذاب وجدان تراش را به سطل بازیافت بسپارید:
تیغه دندانهدندانه شده (لبهپریدگی)
تراش را زیر نور بگیرید و به لبهی تیزِ تیغه نگاه کنید. این لبه باید مثل آینه صاف و یکدست باشد. اگر پریدگیهای ریز یا حالت ارهای پیدا کرده، یعنی فلز آسیب دیده و دیگر قابل تعمیر نیست. این تیغه به جای تراشیدن، چوب مداد را میجود.
سطح چوب مداد پُرزدار میشود
این واضحترین نشانه است. یک تراش سالم، سطح چوب را صاف و صیقلی (مثل واکسزده) تحویل میدهد. اگر بعد از تراشیدن، سطح چوبِ مداد زبر، ریشریش و پُرزدار است، یعنی تیغه کُند شده و به جای بریدن بافت چوب، در حال "کندن" آن است.
زنگزدگی عمیق و خوردگی
اگر بعد از تمیز کردن با سرکه یا نفت، هنوز لکههای سیاه یا حفرههای ریز روی لبهی برنده میبینید، یعنی زنگزدگی به عمق فلز نفوذ کرده، این سطح ناهموار باعث اصطکاک زیاد شده و فشار وارده را مستقیماً به مغزی مداد منتقل میکند و باعث شکستن آن از داخل میشود.
بدنه ترکخورده و لقیِ غیرقابل تعمیر
زاویه قرارگیری تیغه نسبت به بدنه، با مهندسی دقیقی محاسبه شده است. اگر بدنه پلاستیکی تراش ترک برداشته باشد یا جای پیچ هرز شده باشد و تیغه سر جایش لق بزند، زاویه برش به هم میریزد. در این حالت نوک مداد یا کج تراشیده میشود یا مدام میشکند.
خرید تراش جدید
اگر تراش محبوبتان دیگر قابل تعمیر نیست، نگران نباشید. در فانتزی سنتر مجموعهای از باکیفیتترین و بامزهترین تراش را برایتان آماده کردهایم که هم تیغههایی تیز و استاندارد دارند و هم با ظاهر جذابشان، به میز تحریر شما زیبایی میبخشند.
خسته از تراشیدن؟ کابوسِ شکستن نوک در کنکور
حتی اگر بهترین تراش دنیا را هم داشته باشید، گاهی اوقات واقعاً وقت یا حوصلهی تراشیدن ندارید؛ مخصوصاً سرِ جلسه آزمونهای حساسی مثل کنکور که ثانیهها حکم طلا را دارند. استرسِ شکستن نوک مداد وسط تست زدن، میتواند تمرکز شما را کاملاً به هم بریزد.
مداد بینهایت؛ تکنولوژی جدیدی که تمام نمیشود!
اینجاست که یک ابزار جادویی وارد میشود: مداد بینهایت. برخلاف مدادهای چوبی که مدام کوتاه میشوند، این مدادها دارای یک سَریِ مخصوص آلیاژی هستند که نیازی به تراشیدن ندارد و تا مدتها مینویسد. اگر میخواهید بدانید این ابزار چطور کار میکند و چرا بهترین جایگزین برای مدادهای معمولی است، پیشنهاد میکنیم حتماً مقاله «مداد بینهایت چیست؟» و «مداد نوکی یا مداد چوبی؟ کدام برای نوشتن بهتر است؟» را مطالعه کنید.
سوالات متداول
آیا میتوانیم تراش را با آب و صابون بشوییم؟
